نوشته‌ها

تدابیر تغذیه در ماه مبارک رمضان

تدابیر تغذیه در ماه مبارک رمضان و فوائد مهم روزه داری پاکسازی بدن از مواد زائدی است که موجب بیماری میشود، به همین دلیل است که امام علی (علیه السلام) می فرمایند: «گرسنگی از مفیدترین داروهاست» یا «گرسنگی و بیماری یکجا جمع نمی شوند».

نکته مهم این است که روزه وقتی موجب سلامتی می شود که در مصرف غذا و آب زیاده روی نشود. اگر اصول صحیح تغذیه رعایت شود، طبیعی است که در پایان ماه مبارک رمضان حداقل چند کیلو وزن کاهش یابد در حالی که متأسفانه شاهدیم که عده زیادی از روزه داران به دلیل ترس و واهمه ای که از گرسنگی و تشنگی دارند در فاصله افطار تا سحر پرخوری کرده و در پایان ماه رمضان اضافه وزن نیز پیدا می کنند.

پرهیز از تنوع غذایی

در این که بدن نیاز به مواد غذایی متنوع دارد شکی نیست ولی نباید همه انواع غذاها را با هم مصرف کرد. برخی غذاها زود هضم هستند (مثل سوپ یا زرده تخم مرغ) و برخی دیر هضم اند (مثل هلیم، کله پاچه، آبگوشت). خوردن انواع مواد غذایی به صورت هم زمان موجب سوءهاضمه و آسیب دیدن معده میشود. پس تنوع غذایی را در وعده های مختلف اجرا کنید نه در یک وعده.

پرهیز از فاصله انداختن بین افطار و شام

با توجه به فاصله کوتاه بین افطار و سحر، فاصله ایجاد کردن بین افطار و شام هم باعث پرخوری و هم موجب سوءهاضمه میشود.

تامین انرژی و پیشگیری از ضعف

مصرف سویق گندم و جو به اندازه دو الی سه قاشق موقع سحر.
مصرف گوشت پخته شده با شیر.
مصرف حلیم.
استفاده از روعن شحم گاوی.
نکته: اولویت روغن ها در طب اسلامی روغن زیتون، شحم گاوی، زرد گاوی و دنبه گوسفند هست (که برای ضعف بدن نیز مفید هستند).

پیشگیری و رفع عطش

مصرف سویق عدس
مصرف سویق گندم و جو بدین صورت که مقداری آن را نم زده و با شکر نیشکر مخلوط و مصرف شود.
نکته: مصرف سویق بهمراه شکر برای مردان سبب کاهش قوه جنسی میشود که در ماه مبارک رمضان بلا مانع است.
مصرف ۳، ۵ یا ۷ عدد خرما و نوشیدن نصف استکان آب بعد از هر خرما.
نکته: بهترین سحری در روایت سویق و خرما معرفی شده است.

رفع بوی بد دهان

– بوی بد دهان به خاطر غلبه پیدا کردن بلغم است. ولی در هنگام روزه چون طبع روزه گرم است بلغم را دفع می کند به همین خاطر بوی دهان ظاهر می شود.

افطار با آب فاتر. (توضیحات بیشتر)
آب فاتر آبی است که بمحض جوش آمدن از روی آتش برداشته شده و ولرم شود.
مسواک زدن با چوب درخت زیتون و چوب اراک دو یا سه مرتبه در طول روز. (توضیحات بیشتر)
مصرف خربزه بین وعده افطار و سحر.

پیشگیری از یبوست

مصرف شربت سکنجبین
مصرف مویز، کشمش، انگور، انجیر (خشک) بین وعده افطار تا سحر
مصرف سبزی و کاهو همراه با وعده ها.

تدابیر دیگر

جهت جلوگیری از مشکلات و بیماری های کبد از خوردن آب و مایعات پس از غذای گوشتی و چرب یا قبل از آن و همچنین بین غذا پرهیز شود.
از کارهای سنگین و همچنین حمام رفتن و کارهایی که سبب ضعف میشود پرهیز شود.
نکته: مراد حمام اسلامی است که سبب ضعف میشود.

 

نکته:

یکی از معضلات غذا خوردن خیلی افراد سریع خوردن غذا است که معمولاً یا به دلیل محدودیت زمانی است ویا استرس داشتن در موقع غذا خوردن ویا به رسم عادت. به هر دلیل که باشد تاثیرات مضرش در روی معده بسیار شدید خواهد بود و عواقبی ناگوار به دنبال خواهد داشت. پس در ماه مبارک باید دقت داشت تا تنظیم وقت بصورتی انجام شود تا غذا خوردن در سحر، افطار وشام به تعجیل صورت نگیرد. بنابراین با آرامش غذا خوردن و در شرایط نگرانی ، استرس و ناراحتی غذا نخوردن خیلی در تأمین سلامتی دستگاه گوارش مؤثر است.

موارد فوق در موقع سحری خوردن پیشنهاد میشوند: خوردن غذا های اصلی با در نظر گرفتن حجم آن، شرایط جسمی ، سنی، وضعیت های خاص روزه گیر و یا داشتن بیماری اشکال ندارد.

خیلی‌ها بدون خوردن سحری روزه می‌گیرند و اصلا به ضررهای این کار فکر نمی‌کنند. نخوردن غذای مناسب در ماه رمضان خصوصا سحر، به بدن آسیب می‌رساند و باعث طولانی شدن گرسنگی و ضعف شدید طی روز می‌شود.

اگر عادت دارید بدون خوردن سحری روزه بگیرید باید بدانید با دست خودتان باعث آسیب دستگاه گوارش‌تان مخصوصا معده و روده‌ها می‌شوید. پس تنبلی را کنار بگذارید و بدون سحری روزه نگیرید.

در روزهای گرم سال به‌ویژه روزهایی‌ که روزه‌ می‌گیرید، از خوردن سویق عدس اجتناب نکید چرا که هم باعث تقویت معده و دهانه آن و جلوگیری از عطش و رفع کم خونی می شود و و همچنین تقویت روح و قوا هنگام افطار بسیار مناسب است.

غذا باید براساس فصل و ماه انتخاب شود. یادتان باشد که در فصل گرم سال دستگاه گوارش انسان ضعیف می‌شود و به همین‌دلیل است که ایرانیان از دیرباز در تابستان و روزهای گرم سال غذاهای سبک با مزاج معتدل مایل به خنک مانند آب‌دوغ‌خیار می‌خوردند. روزه‌های بلند تابستانه دستگاه گوارش را ضعیف‌تر می‌کند پس رعایت تدابیر خوردن و آشامیدن در روزه‌داری، بسیار مهم‌ و لازم است. ابتدا از شرایط بدنی و مزاجی خود مطلع شوید و پس از آن غذاهای مناسب فصل را انتخاب کنید؛ مثلا غذاهای خیلی سنگین مانند کله‌پاچه، حلیم، آبگوشت یا غذاهای خیلی گرم و خیلی شیرین یا تند را از برنامه غذایی ماه رمضان حذف کنید.

حتماً از غذاهای قلیا ساز مثل میوه ها، سبزیجات، صیفی جات، و غلات نیز به همراه غذا استفاده کنید.خوردن و نوشیدن مواد غذایی را که تولید اسید می نمایند کنترل نمایید مثل: انواع گوشت، ماهی و غذاهای دریایی، لبنیات، تخم مرغ، حبوبات، خشکبار، شکر ، روغن ها وسرکه

منبع : پایگاه جامع طب اسلامی